Πτώχευση | Απαλλαγή Χρεών

Με την εισαγωγή του νόμου 4738/2020 στην ελληνική έννομη τάξη άλλαξε σε μεγάλο βαθμό το Πτωχευτικό Δίκαιο.
Η πιο σημαντική αλλαγή είναι ότι με το άρθρο 76§1 του ν. 4738/2020 αποσυνδέεται η διαδικασία της πτώχευσης από την εμπορική ιδιότητα και προβλέπεται η δυνατότητα υπαγωγής στις ρυθμίσεις του ως άνω νόμου όλων των φυσικών προσώπων ανεξαιρέτως, τα οποία αποκτούν πλέον πτωχευτική ικανότητα.

Στην παρούσα παρουσίαση θα αναφερθούμε στην διαδικασία πτώχευσης μικρού αντικειμένου (άρθρα 172-188 του ν. 4738/2020), και στα βασικά στοιχεία της διαδικασίας της παροχής 2ης ευκαιρίας (Ν. 4738/2020) – Προστασία 1 η ς Κατοικίας Ευάλωτων Νοικοκυριών, ως ένα χρήσιμο υπό προϋποθέσεις εργαλείο για την υγιή επανένταξη υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων στην οικονομική ζωή.

Η διαδικασία παροχής 2ης ευκαιρίας δύναται να δώσει λύση στο οικονομικό αδιέξοδό πολλών συμπολιτών μας, παρέχοντας τη δυνατότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να διαγράψουν όλες τις οφειλές τους, έναντι όλων των πιστωτών τους (Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες, διαχειριστές δανείων και λοιπούς ιδιώτες πιστωτές), εφόσον δεν δύνανται να εξυπηρετήσουν μια μακροχρόνια ρύθμιση οφειλών ή δεν έχουν κανένα τρόπο να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους ή έχει αποτύχει η εξωδικαστική διαδικασία ρύθμισης οφειλών τους.

Για να κηρυχθεί ο οφειλέτης σε πτώχευση πρέπει να βρίσκεται σε κατάσταση παύσης πληρωμών, δηλαδή να «αδυνατεί να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του κατά τρόπο γενικό και μόνιμο». Μάλιστα, «δεν αποτελούν εκπλήρωση των υποχρεώσεων οι πληρωμές που πραγματοποιούνται με δόλια ή καταστρεπτικά μέσα» (ά. 77 § 1 ν. 4738/2020).

Για τις πτωχεύσεις «μικρού αντικειμένου», ειδικότερα, υπάρχει, εκτός αποδείξεως του αντιθέτου, τεκμήριο (αναλογικά από το α. 77§2) παύσης πληρωμών για τον οφειλέτη «όταν δεν καταβάλλει τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του προς το Δημόσιο, τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ή πιστωτικά ή χρηματοδοτικά ιδρύματα, σε ύψος τουλάχιστον 60% των συνολικών ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών του για περίοδο τουλάχιστον έξι (6) μηνών, εφόσον η μη εξυπηρετούμενη υποχρέωσή του υπερβαίνει το ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ».

Σύμφωνα με το άρθρο 78§2 του ν. 4738/2020 μικρού αντικειμένου πτωχεύσεις ορίζονται αυτές στις οποίες ο οφειλέτης ικανοποιεί τα κριτήρια προσδιορισμού της πολύ μικρής οντότητας του άρθρου 2 του ν. 4308/2014 (Α’ 251). Πολύ μικρές οντότητες θεωρούνται, λοιπόν, εκείνες οι οποίες «κατά την ημερομηνία του ισολογισμού τους δεν υπερβαίνουν τα όρια δύο τουλάχιστον από τα ακόλουθα τρία κριτήρια: α) Σύνολο ενεργητικού (περιουσιακών στοιχείων): 350.000 ευρώ, β) Καθαρό ύψος κύκλου εργασιών: 700.000 ευρώ, γ) Μέσος όρος απασχολουμένων κατά τη διάρκεια της περιόδου: 10 άτομα.

Τα παραπάνω κριτήρια αναφέρονται σε νομικά πρόσωπα, ωστόσο εφαρμόζονται αναλογικά και σε φυσικά πρόσωπα με βάση το ενεργητικό της περιουσίας τους.
Ως εκ τούτου για την ένταξη στη διαδικασία της πτώχευσης μικρού αντικειμένου, θα πρέπει το ενεργητικό της περιουσίας του προσώπου να μην ξεπερνά τις 350.000 ευρώ.

Δυνάμει του άρθρου 172 § 2 ν. 4738/2020 το καθ’ ύλην αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο για την εν λόγω πτωχευτική διαδικασία είναι πάντοτε το Ειρηνοδικείο, κατά παρέκκλιση των όσων ορίζει το άρθρο 78 § 1 του ίδιου νόμου. Σε περίπτωση που ο οφειλέτης ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα για την κατά τόπο αρμοδιότητα κρίσιμο είναι το κέντρο των κύριων συμφερόντων του (α. 78 § 3 ν.4738/2020), ειδάλλως η κατά τόπο αρμοδιότητα προκύπτει από τον τόπο της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, όπως αυτή προκύπτει από την τελευταία φορολογική του δήλωση.
 Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω συγκεκριμένης ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Ωστόσο, στην πράξη τα ειρηνοδικεία ζητούν την κατάθεση του δικογράφου της αίτησης και σε φυσική μορφή προκειμένου να λάβει Γενικό και Ειδικό Αριθμό Κατάθεσης και να σχηματιστεί ο οικείος φάκελος και σε φυσική μορφή.
Κατά τη διαδικασία, είναι απαραίτητη η συναίνεση του οφειλέτη στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού του απορρήτου.

• Ονοματεπώνυμο – Πατρώνυμο
• Επωνυμία (εφόσον πρόκειται για νομικό πρόσωπο)
• Α.Φ.Μ.
• Διεύθυνση
• Αριθμός Γενικού Εμπορικού Μητρώου του οφειλέτη (εφόσον πρόκειται για έμπορο)

Σύμφωνα με το άρθρο 79 § 4 ν. 4738/2020:
Η αίτηση πρέπει να αναφέρει τον προτεινόμενο σύνδικο με το όνομα, επώνυμο, και τη διεύθυνση αυτού και η αίτηση να συνοδεύεται από έγγραφη δήλωση του υποψήφιου συνδίκου ότι αποδέχεται τον διορισμό και δηλώνει την μη ύπαρξη κωλύματος.
Σε κάθε περίπτωση σημειώνουμε ότι εφόσον την αίτηση υποβάλλει ο οφειλέτης και η αίτηση περιέχει δήλωση ότι δεν κατέστη δυνατή η ανεύρεση υποψήφιου συνδίκου που να αποδεχθεί τον διορισμό, δεν είναι απαραίτητη η αναφορά συνδίκου.

• Η τελευταία δήλωση φόρου εισοδήματος.
• Η δήλωση στοιχείων ακινήτων.
• Η κατάσταση οικονομικών στοιχείων από επιχειρηματική δραστηριότητα, εφόσον ο οφειλέτης έχει αναπτύξει τέτοια.
• Η κατάσταση με το σύνολο των δανειστών του οφειλέτη.
• Η βεβαίωση από την αρμόδια ΔΟΥ για τα χρέη προς το Δημόσιο (αν υπάρχουν).
• Γραμμάτιο κατάθεσης του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων διακοσίων πενήντα (250) ευρώ για την αντιμετώπιση των πρώτων εξόδων της πτώχευσης.

Σύμφωνα με το άρθρο 178 του ν.4738/2020 αν πιθανολογηθεί ότι η περιουσία του οφειλέτη (συγκεκριμένα τα μη βεβαρυμμένα με υποθήκη ή  με ενέχυρο στοιχεία της) είναι μη ρευστοποιήσιμη και οι ετήσιες απολαβές του «δεν υπερβαίνουν τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης», τότε δεν κηρύσσεται πτώχευση, αλλά ο οφειλέτης εγγράφεται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας και το γραμμάτιο των διακοσίων πενήντα ευρώ του επιστρέφεται, εφόσον το είχε ήδη καταβάλλει.
Σύμφωνα με το άρθρο 173 και 177 του ν.4738/2020 η αίτηση πτώχευσης μικρού αντικειμένου υποβάλλεται ηλεκτρονικά, μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας, στο οποίο και δημοσιοποιείται για χρονικό διάστημα τριάντα (30) ημερών.
Εφόσον, η αίτηση υποβάλλεται από τους πιστωτές ή τον εισαγγελέα, κοινοποιείται στον οφειλέτη εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσιοποίησή της κατά το πρώτο εδάφιο, άλλως δεν επέρχονται οι συνέπειες από την υποβολή της.

Σε περίπτωση που εντός του χρονικού διαστήματος του πρώτου εδαφίου δεν υποβληθεί παρέμβαση κατά της αίτησης ή υποβληθεί παρέμβαση που αφορά μόνο στον διορισμό συνδίκου, η αίτηση γίνεται δεκτή με μόνη τη διαπίστωση παρέλευσης του χρονικού διαστήματος από το πτωχευτικό δικαστήριο. Με την ίδια απόφαση ορίζεται από το πτωχευτικό δικαστήριο ο εισηγητής. Ο εισηγητής διορίζει τον σύνδικο, εφόσον δεν
προσδιορίζεται στην αίτηση, εκτός αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις καταχώρησης του άρθρου 178.

Με την απόφαση που θα εκδόσει το δικαστήριο, και, εφόσον γίνει δεκτή η αίτηση πτώχευσης, θα διοριστεί σύνδικος και θα οριστεί ημερομηνία παύσης πληρωμών (ά. 177 § 5 ν.4738/2020). Η απόφαση του πτωχευτικού δικαστηρίου υπόκειται μόνο στο ένδικο μέσο της εφέσεως (ά 187 ν.4738/2020).

Βάσει των ανωτέρω για να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να κηρυχθεί η πτώχευση από το πτωχευτικό δικαστήριο χρειάζεται με βάση τα οικονομικά στοιχεία που τίθενται υπόψη του να  πιθανολογηθεί ότι η περιουσία ή το εισόδημα του οφειλέτη, επαρκούν για την κάλυψη των εξόδων της διαδικασίας.

Άλλως, το δικαστήριο διατάσσει την καταχώριση του ονόματος ή της επωνυμίας, κατά περίπτωση, του οφειλέτη στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας

Ο οφειλέτης μπορεί να απαλλαχθεί σε τρία (3) έτη μετά την κήρυξη της πτώχευσης ή την εγγραφή στο Η.Μ.Φ., στην περίπτωση που ο οφειλέτης δεν διαθέτει περιουσία ή διαθέτει περιουσία μικρής αξίας, η οποία και θα ρευστοποιηθεί κατά την πτώχευση.

Υπάρχει, επίσης, και η δυνατότητα απαλλαγής στο ένα (1) έτος, όταν η πτωχευτική περιουσία περιλαμβάνει την κύρια κατοικία του οφειλέτη ή/και άλλα πάγια περιουσιακά του στοιχεία που υπερβαίνουν σε αξία το δέκα τοις εκατό (10%) των συνολικών του υποχρεώσεων και η ελάχιστη αξία τους δεν υπολείπεται των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ, εξαιρουμένων όσων έχουν αποκτηθεί στην διάρκεια των δώδεκα (12) μηνών που προηγούνται της υποβολής της αίτησης πτώχευσης (α. 92 § 3).

Η Δικηγορική μας εταιρεία μέσω του άρτια καταρτισμένου νομικού τμήματος της,
δύναται να αποτελέσει έναν πολύτιμο σύμβουλο για κάθε οφειλέτη που επιχειρεί την Υπαγωγή του στην διαδικασία της 2 ης Ευκαιρίας, έχοντας ήδη στο ενεργητικό της πολλές υποθέσεις επιτυχών Πτωχεύσεων, εξασφαλίζοντας την ορθότητα των ενεργειών που απαιτούνται και την επιτυχή ολοκλήρωση αυτών, αναλαμβάνοντας μεταξύ άλλων :

• Τον έλεγχο της πληρότητας των κριτηρίων που απαιτούνται για την κήρυξη πτώχευσης.
• Τη Συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών.
• Τη Διαχείριση της πλατφόρμας από την αρχή έως και την ολοκλήρωση της διαδικασίας με συνεχόμενη εποπτεία των αποτελεσμάτων και του σταδίου αυτής.
• Την κατάθεση Αίτησης Πτώχευσης στο Αρμόδιο Δικαστήριο.

Image by pressfoto on Freepik