Τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο (CHF) ήταν αρκετά δημοφιλή στην Ελλάδα πριν από την οικονομική κρίση του 2008, καθώς τα επιτόκια τους ήταν χαμηλότερα από αυτά των δανείων σε ευρώ, με αποτέλεσμα πολλοί δανειολήπτες να συνάψουν μακροπρόθεσμα στεγαστικά και άλλα προσωπικά δάνεια σε ελβετικό φράγκ.
Ωστόσο, αυτά τα δάνεια προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα αποπληρωμής στους δανειολήπτες όταν η ισοτιμία του ελβετικού φράγκου σε σχέση με το ευρώ αυξήθηκε δραματικά, αυξάνοντας στο κατακόρυφο τις δόσεις που έπρεπε οι δανειολήπτες να καταβάλλουν, οδηγώντας πολλούς από αυτούς σε αδυναμία και παύση πληρωμώ, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις εκείνων που βρίσκονται αντιμέτωποι με κατάσχεση και πλειστηριασμό της ακίνητης περιουσίας τους.
Τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο(CHF) αποτελούν σε κάθε περίπτωση ένα σύνθετο πρόβλημα με έντονες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσει, καθώς σχεδόν 70.000 Έλληνες δανειολήπτες έχουν λάβει δάνεια σε ελβετικό φράγκο και αυτή τη στιγμή παλεύουν να αποπληρώσουν τις ληξιπρόθεσμες υπέρογκες δόσεις τους, καθώς βρέθηκαν να χρωστούν πολύ μεγαλύτερα ποσά σε σχέση με αντίστοιχα δάνεια σε ευρώ.
Λύση στο αδιέξοδο πολλών οφειλετών έρχεται να δώσει η Τροπολογία που κατατέθηκε πρόσφατα στην Βουλή με κυριότερα τα ακόλουθα σημεία:
Δυνατότητα ρύθμισης δανείων σε ελβετικό φράγκο μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού
Δάνεια σε ελβετικό φράγκο με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών
Για την αποπληρωμή οφειλών φυσικών προσώπων, επιτηδευματιών ή ατομικών επιχειρήσεων από δάνεια ή συμβάσεις πίστωσης που έχουν χορηγηθεί ή μετατραπεί σε ελβετικό φράγκο, εφόσον αυτές είναι σε καθυστέρηση τουλάχιστον ενενήντα (90) ημερών κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών του Κεφαλαίου Α’ του Μέρους Δευτέρου του ν. 4738/2020 (Α’ 207).
Σημαντικό πλεονέκτημα: Τεκμαίρεται η συναίνεση του συνόλου των πιστωτών
Σε περίπτωση αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό στην οποία υπάρχει οφειλή του πρώτου εδαφίου, τεκμαίρεται η συναίνεση σε αυτή του συνόλου των πιστωτών, επί της παραγόμενης αντιπρότασης πιστωτών, σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2Α του άρθρου 71 του ν. 4738/2020, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών φορέων, του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, χωρίς την απόδειξη συγκεκριμένων περιουσιακών ή εισοδηματικών κριτηρίων.
Μετατροπή της οφειλής από ελβετικό φράγκο σε ευρώ
Με τη ρύθμιση του εξωδικαστικού μηχανισμού το σύνολο της οφειλής σε ελβετικό φράγκο μετατρέπεται σε ευρώ, με την τρέχουσα ισοτιμία, με τους επιτοκιακούς και λοιπούς όρους που προβλέπονται για τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Εξαίρεση λοιπών οφειλών από την τεκμαιρόμενη συναίνεση
Αν ο οφειλέτης έχει και λοιπές οφειλές, η τεκμαιρόμενη συναίνεση των πιστωτών σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο δεν ισχύει για τις λοιπές αυτές οφειλές, οι οποίες, εάν δεν χορηγηθεί πρόταση ρύθμισης, εξαιρούνται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης που χορηγείται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού για την οφειλή σε ελβετικό φράγκο.
Μετατροπή ενήμερων ή ρυθμισμένων και εξυπηρετούμενων δανείων
Δικαιούχοι της ειδικής ρύθμισης
Δανειολήπτες που έχουν οφειλή του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 και αυτή είναι εξυπηρετούμενη ή ρυθμισμένη και εξυπηρετούμενη, και δεν έχει υπαχθεί στη ρύθμιση του ν. 3869/2010 (Α’ 130), έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της συνολικής οφειλής από ελβετικό φράγκο σε ευρώ με ειδικούς όρους, που διαμορφώνονται σε συνάρτηση με τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Ειδική ρύθμιση για ενήμερους δανειολήπτες
Προβλέπεται κλιμακωτή ελάφρυνση ανάλογα με το εισόδημα. Η συγκεκριμένη «φόρμουλα» προβλέπει «κούρεμα», ανάλογα με το εισόδημα του κάθε δανειολήπτη και έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
- Προβλέπεται δυνατότητα μετατροπής του δανείου σε ευρώ με βελτίωση στην τρέχουσα ισοτιμία. Μέσω αυτού, προβλέπεται άμεση μείωση του οφειλόμενου κεφαλαίου σε ευρώ.
- Η ελάφρυνση είναι κλιμακωτή, από 15% έως και 50%, ανάλογα με την οικονομική και κοινωνική κατάσταση του οφειλέτη. Η ρύθμιση δίνει έμφαση στους οικονομικά ασθενέστερους οφειλέτες, με κλιμακωτή ελάφρυνση που φτάνει σε ποσοστό, έως 50%.
- Το δάνειο μετατρέπεται σε ευρώ με σταθερό επιτόκιο 2,30%–2,90%, για όλη την εναπομείνασα διάρκεια.
- Παρέχεται δυνατότητα παράτασης έως 5 έτη, ώστε να μειωθεί περαιτέρω η μηνιαία δόση.
Κλιμάκωση βελτίωσης ισοτιμίας και επιτοκίων
Ειδικότερα, η βελτίωση της ισοτιμίας κλιμακώνεται σε τέσσερις κατηγορίες (κάθε κατηγορία αντιστοιχεί σε συγκεκριμένα εισοδηματικά/περιουσιακά κριτήρια) και συνοδεύεται με άμεσο «κούρεμα» κεφαλαίο:
Κατηγορία 1: +50% Βελτίωση Ισοτιμίας και Σταθερό Επιτόκιο 2,3%
Κατηγορία 2: +30% Βελτίωση Ισοτιμίας και Σταθερό Επιτόκιο 2,5%
Κατηγορία 3: +20% Βελτίωση Ισοτιμίας και Σταθερό Επιτόκιο 2,7%
Κατηγορία 4: +15% Βελτίωση Ισοτιμίας και Σταθερό Επιτόκιο 2,9%
Αναλυτικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια
Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που συνδέονται με τις προαναφερόμενες κατηγορίες – ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού (από μονοπρόσωπο νοικοκυριό έως οικογένεια αποτελούμενη πάνω από 5 μέλη) – είναι τα εξής:
Κατηγορία 1 εισόδημα από 7.500 ευρώ έως 22.000 ευρώ. Ακίνητη περιουσία από 125.000 ευρώ έως 185.000 ευρώ. Καταθέσεις από 7.500 έως 22.000 ευρώ
Κατηγορία 2: εισόδημα από 9.375 ευρώ έως 23.375 ευρώ. Ακίνητη περιουσία από 156.250 ευρώ έως 216.250 ευρώ. Καταθέσεις από 9.375 έως 23.375 ευρώ
Κατηγορία 3: εισόδημα από 11.250 ευρώ έως 25.250 ευρώ. Ακίνητη περιουσία από 187.500 ευρώ έως 247.500 ευρώ. Καταθέσεις από 11.250 έως 25.250 ευρώ.
Μετατροπή οφειλών για δανειολήπτες εκτός κατηγοριών
Όροι μετατροπής σε ευρώ
Δανειολήπτες που δεν εμπίπτουν σε καμία από τις κατηγορίες των παρ. 3 έως 5 έχουν τη δυνατότητα μετατροπής της οφειλής σε ευρώ, στο σύνολό της, με τους ακόλουθους όρους:
α) με ισοτιμία μετατροπής κατά δέκα πέντε τοις εκατό (15%), βελτιωμένη σε σχέση με την τρέχουσα ισοτιμία, κατά την έννοια της παρ. 9 και
β) επιτόκιο δανείου σε ευρώ δύο κόμμα ενενήντα τοις εκατό (2,90%) ετησίως σταθερό για όλη την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου, το οποίο υπολογίζεται επί του εκάστοτε ανεξόφλητου κεφαλαίου.
Υποβολή αιτήματος προς τον πιστωτή
Οι δανειολήπτες της παρούσας παραγράφου υποβάλλουν εγγράφως το αίτημά τους στην τράπεζα με την οποία έχει καταρτιστεί το δάνειο ή στους ειδικούς διαδόχους αυτής.
Διαδικασία μετατροπής και επιμήκυνση διάρκειας
Χορήγηση βεβαίωσης και μετατροπή οφειλής
Με τη χορήγηση της βεβαίωσης στον πιστωτή, αυτός προβαίνει στη μετατροπή της οφειλής σε ευρώ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην τροπολόγια.
Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση υποβολής αίτησης για τη μετατροπή του νομίσματος του δανείου σύμφωνα με τα οριζόμενα στην τροπολόγια.
Επιμήκυνση διάρκειας του δανείου μετά τη μετατροπή
Μετά τη μετατροπή, η συνολική διάρκεια του δανείου σε ευρώ δύναται, μετά από αίτημα του δανειολήπτη που συνυποβάλλεται με την αίτηση μετατροπής του προηγούμενου εδαφίου, να παραταθεί για χρονικό διάστημα έως πέντε (5) ετών, με ανώτατο όριο το ογδοηκοστό (80ό) έτος αυτού.
Η επιμήκυνση της συνολικής διάρκειας του δανείου μετά τη μετατροπή δεν πρέπει να επαυξάνει τη διάρκεια του δανείου προ της μετατροπής σε ποσοστό άνω του πενήντα τοις εκατό (50%).
Πρόσθετη πράξη μετατροπής
Για τη μετατροπή δύναται να καταρτίζεται πρόσθετη πράξη που δεν έχει συστατικό χαρακτήρα.
Βάσει των ανωτέρω θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι κάθε οφειλέτης δανείου σε ελβετικό φράγκο θα πρέπει να βρίσκεται σε άμεση επαφή με τον εξειδικευμένο δικηγόρο που έχει αναλάβει την υπόθεση του, προκειμένου να ενημερώνεται άμεσα για τις τρέχουσες εξελίξεις πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα, ενώ απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός σε περίπτωση που εναντίον του επισπεύδεται πλειστηριασμός, προκειμένου να διασώσει την κατοικία του με τα εργαλεία που έχει στην διάθεσή του.
Η Δικηγορική εταιρεία «ΑΝΝΑ Α. ΚΟΡΑΚΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ» με 25ετή πορεία στον χώρο του Τραπεζικού Δικαίου, είναι σε θέση να ανταποκρίνεται άμεσα και αποτελεσματικά στις νομοθετικές αλλαγές και εξελίξεις μέσω του άρτια καταρτισμένου και ενημερωμένου για τις αλλαγές, νομικού τμήματός της, αναφορικά με υποθέσεις διαγραφών οφειλών και δανείων σε ελβετικά φράγκα.
